ประชาธรรมคือใคร

เราคือใคร
มูลนิธิสื่อประชาธรรมจดทะเบียนเมื่อปี 2558 เดิมคือ “สำนักข่าวประชาธรรม” อันเป็นองค์กร สื่อทางเลือกที่ก่อตั้งเมื่อปี 2542 โดยกลุ่มนักวิชาการ องค์กรพัฒนาเอกชนและองค์กรชุมชนในเขตภาคเหนือ ซึ่งต่อมาได้มีการขยายการระดมหุ้นจากสมาชิกเครือข่ายประชาชนทั่วประเทศ เพื่อให้เป็นองค์กรสื่อที่ภาคประชาชนเป็นเจ้าของและมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมศักยภาพของชุมชนท้องถิ่นในการสื่อสารและผลิตข่าวสารในประเด็นต่าง ๆ เนื่องจากข้อจำกัดของสื่อมวลชนกระแสหลัก (mainstream media) ที่ไม่สามารถเข้ามาติดตามปัญหาในระดับท้องถิ่นได้ เพราะประสบปัญหาด้านเศรษฐกิจไม่สามารถส่งผู้สื่อข่าวมาติดตามข่าว ประกอบกับแนวคิดของบรรณาธิการบางส่วนที่สนใจแต่ประเด็นระดับชาติและยังขึ้นอยู่กับสปอนเซอร์ที่สนับสนุนสื่อมวลชน ขณะที่ข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์กับสาธารณะรวมถึงประชาชนที่อยู่ในท้องถิ่นโดยส่วนใหญ่ล้วนเป็นอุบัติการณ์ที่เกิดขึ้นในท้องถิ่น
ในการดำเนินงานของสำนักข่าวประชาธรรมในปี 2542-2557 ได้มีการดำเนินงาน 3 ด้านคือ
- ผลิตข่าวสารข้อมูลข่าวสารเพื่อขยายพื้นที่ภาคประชาชนในสื่อกระแสหลักอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกวันในรูปแบบของ ข่าว บทความ รายงานพิเศษ ส่งให้แก่สื่อมวลชนกระแสหลัก
- ผลิตสื่อเพื่อหนุนเสริมขบวนภาคประชาชน เช่น เว็บไซต์ www.prachatham.com หนังสือ เช่น คู่มือการทำข่าว ประสบการณ์การทำข่าวของนักข่าวมืออาชีพ
- สร้างอาสาสมัครผู้สื่อข่าว ในระดับท้องถิ่นตามจุดต่าง ๆ โดยการฝึกอบรมเช่นการสื่อข่าว เขียนข่าว การทำข่าวสืบสวนสอบสวนและการทำข่าวสิ่งแวดล้อม โดยประสานงานกับสมาคมนักข่าวและชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อมเพื่อช่วยในเรื่องกระบวนการดังกล่าว ภายหลังจากฝึกอบรมก็มีกระบวนการติดตามต่อโดยให้ผู้สื่อข่าวของสำนักข่าวประชาธรรมเป็นพี่เลี้ยงเพื่อช่วยในการทำข่าวจากพื้นที่
ช่วงปีแรก ๆ เน้นกลุ่มเป้าหมายเป็นองค์กรชุมชน องค์กรพัฒนาเอกชน ระหว่างปี 2547-2549 เริ่มมีการขยายกลุ่มเป้าหมายไปยังนักศึกษาในสถาบันราชภัฎ วิทยุชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ในการดำเนินงานของสำนักข่าวประชาธรรมจะมีการประสานความร่วมมือกับเครือข่ายองค์กรชาวบ้านที่อยู่ตามพื้นที่ต่าง ๆ เช่น เครือข่ายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมภาคเหนือ เครือข่ายป่าชุมชน เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก กลุ่มรักษ์เชียงของ กลุ่มฮักเมืองน่าน ฯลฯ เพื่อที่จะนำข้อมูลข่าวสารในพื้นที่ดังกล่าวออกมาเผยแพร่ ขณะเดียวกันก็มีการเสริมศักยภาพบุคลากรในพื้นที่ดังกล่าวให้สามารถเป็นผู้สื่อสารเองได้ด้วย และเชื่อมต่อกับวิทยุชุมชนเพื่อใช้เป็นช่องทางในการเผยแพร่
ต่อมาในปี 2547 จากการสรุปบทเรียนการดำเนินงานของสำนักข่าวประชาธรรม พบว่าการดำเนินงานเพื่อสื่อสารแนวดิ่งเพียงอย่างเดียวนั้นไม่เพียงพอ เพราะการสื่อสารแนวดิ่งหรือการชิงพื้นที่สื่อกระแสหลักเพื่อผลักดันประเด็นของภาคประชาชนไปสู่นโยบายสาธารณะนั้นยังประสบปัญหา เนื่องจากสื่อสารมวลชนเองก็มีการเปลี่ยนแปลง มีการควบรวมกิจการและผูกขาดมากขึ้น ถูกครอบงำจากภาคทุนและรัฐบาลที่มีผลประโยชน์ทับซ้อนอย่างหนัก ดังนั้นจึงมีการขยายโครงการสื่อสารแนวราบ (local talk) ขึ้นมา ทั้งนี้เพื่อเป็นการเปิดพื้นที่การสื่อสารของภาคประชาชนในแนวระนาบมากขึ้น
โครงการสื่อสารแนวราบ (Local Talk)
การทำงานของโครงการสื่อสารแนวราบมีภารกิจอยู่ 3 ด้าน คือ
- การพัฒนาสื่อทางเลือกเพื่อขยายการสื่อสารในแนวราบที่สอดคล้องกับชุมชนท้องถิ่น เช่น พัฒนาสถานีข่าววิทยุชุมชน การพัฒนาเว็บไซต์สื่อทางเลือก เช่น ผลิตจดหมายข่าว “ท้องถิ่นสนทนา” และทำรายการวิทยุ “ท้องถิ่นสนทนา”
- การหนุนเสริม เชื่อมโยงเครือข่ายการสื่อสารแนวราบในเครือข่ายภาคประชาชน เช่น การจัดเวทีโต๊ะข่าวสัญจรไปตามพื้นที่ต่าง ๆ เพื่อเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์และเชื่อมโยง
- การเสริมทักษะเครือข่ายในด้านการสื่อสาร เช่น การฝึกอบรมการใช้อินเทอร์เน็ตค้นข้อมูลให้แก่สถานีวิทยุชุมชน
กรรมการมูลนิธิ
BOARD OF DIRECTORS
ชยันต์ วรรธนะภูติ
ประธานมูลนิธิ

ไพสิฐ พาณิชย์กุล
รองประธานมูลนิธิ

คำรณ คุณะดิลก
กรรมการ

นรินทร์ นำเจริญ
กรรมการ

นฤมล วันทนีย์
กรรมการ

รจนกร แบ่งทิศ
กรรมการ

ปัณณพร ไพบูลย์วัฒนกิจ
กรรมการและเหรัญญิก

นันทา เบญจศิลารักษ์
กรรมการและเลขานุการ
พันธกิจของเรา
OUR MISSIONเราคือกลุ่มคนที่ต้องการสนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงผ่านการสื่อสารจากคนในท้องถิ่นเอง
ฝึกอบรม
ส่งเสริม จัดการฝึกอบรม ศึกษาวิจัย การพัฒนาระบบการสื่อสารมวลชน ที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ ส่งเสริมการมีคุณธรรม จริยธรรม เคารพสิทธิมนุษยชน และความหลากหลายของชาติพันธุ์
การใช้สื่อของชุมชนท้องถิ่น
ส่งเสริม สนับสนุนการศึกษาเรียนรู้ในการใช้สื่อของชุมชนท้องถิ่น ภาคประชาสังคมเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาสื่อ วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น สิ่งแวดล้อมและการมีคุณภาพชีวิตที่ดีของสังคม
สนับสนุนให้เกิดการแลกเปลี่ยน
ส่งเสริม สนับสนุนให้เกิดการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ ด้านการสื่อสารมวลชน ระหว่างสถาบันการสื่อสารมวลชนในระดับต่าง ๆ เพื่อสร้างสรรค์องค์ความรู้ หลักสูตรการสื่อสารที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมและมนุษยชาติ
สนับสนุนให้เกิดการรวบรวมผลงานที่เกี่ยวกับการพัฒนา
สนับสนุนให้เกิดการรวบรวมผลงานที่เกี่ยวกับการพัฒนา การเป็นแหล่งข้อมูลข่าวสาร และส่งเสริมให้เกิดการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร ผลงานการพัฒนาสังคมเพื่อการเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของประชาชน ผ่านทางระบบสื่อสารในช่องทางต่าง ๆ ทั้งสิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต รวมทั้งสื่อมวลชนเพื่อประโยชน์สาธารณะ
เข้าร่วมกิจกรรมหรือดำเนินการเพื่อสาธารณประโยชน์
เข้าร่วมกิจกรรมหรือดำเนินการเพื่อสาธารณประโยชน์ กับองค์กรการกุศลอื่น ๆ เพื่อสาธารณประโยชน์
ส่งเสริมให้เกิดการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ในสังคม
การดำเนินการใด ๆ ของมูลนิธิไม่มีวัตถุประสงค์ในการทำการเมือง หรือแสวงหาผลกำไร การดำเนินการและจัดทำกิจกรรมใด ๆ ของมูลนิธิต้องเป็นไปเพื่อการส่งเสริมให้เกิดการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ในสังคม
ผลวัตของประชาธรรม
OUR HISTORYจากสำนักข่าวท้องถิ่นสู่ผู้สนับสนุนให้เกิดการสื่อสาร
ยุคเริ่มต้น
ปี 2542-2548
- ปี 2542-2545 พัฒนากองบรรณาธิการ และโต๊ะข่าว และการพัฒนาเว็บไซต์กลาง (www.prachatham.com)
- ปี 2546 จัดทำโครงการฝึกอบรมผู้สื่อข่าวเชิงลึก เช่น ทำข่าวสัมภาษณ์ การทำข่าวเชิงสืบสวนสอบสวน เทคนิคการเขียนรายงานพิเศษ ร่วมกับสมาคมนักข่าว และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.)
- ปี 2547 โครงการฝึกอบรมผู้สื่อภูมิภาค 4 ภูมิภาค ได้แก่ ภาคอีสาน ภาคใต้ ภาคกลาง และภาคเหนือ ร่วมกับสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.)
- ปี 2547 พัฒนาเว็บไซต์ Localtalk เพื่อเป็นการเชื่อมโยงการสื่อสารในแนวระนาบกับเครือข่ายวิทยุชุมชน องค์กรชุมชน และนักข่าวในท้องถิ่น
- ปี 2547 โครงการฝึกอบรมเยาวชนด้านเอดส์ ร่วมกับมูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา
- ปี 2547 โครงการฝึกอบรมให้กับสถานีวิทยุชุมชน ในการเป็นผู้สื่อข่าว ร่วมกับเครือข่ายสื่อภาคประชาชนภาคเหนือ และเครือข่ายวิทยุชุมชนจาวล้านนา
- ปี 2548 โครงการฝึกอบรมผู้สื่อข่าวกับนโยบายสาธารณะ ร่วมกับมูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ ที่ จ.เชียงราย และ จ.เชียงใหม่
- ปี 2548 โครงการฝึกอบรมผู้สื่อข่าวเยาวชนที่ จ.นครสวรรค์ ร่วมกับ เครือข่ายเอดส์และสุขภาพ
ระยะสร้างฐาน พัฒนาเว็บไซต์ WWW.PRACHATHAM.COM
ปี 2549-2556
- ปี 2549 โครงการฝึกอบรมผู้สื่อข่าวท้องถิ่นเรื่องความยากจน ที่จ.เพชรบุรี จ.เชียงราย ร่วมมือกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) และเครือข่ายชุมชนท้องถิ่น สถาบันการศึกษาในระดับท้องถิ่น เช่น สถาบันราชภัฎเชียงราย
- ปี 2550 โครงการจัดตั้งผู้สื่อข่าวท้องถิ่น นำร่องจัดตั้งศูนย์ข่าวท้องถิ่นในพื้นที่ จ.แม่ฮ่องสอน และจ.เชียงราย ร่วมมือกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน
- ปี 2550-2554 จัดทำโครงการจัดตั้งนักข่าวพลเมืองพื้นที่ 3 จังหวัด คือ เชียงใหม่ เชียงราย และ แม่ฮ่องสอนได้รับทุนสนับสนุนจากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน
- ปี 2550-2554 จัดทำโครงการสื่อสารแนวราบ (Local Talk) ได้รับทุนสนับสนุนจาก สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน และ สสส. ในการพัฒนาเว็บไซต์ Local talk และการสนับสนุนการสื่อสารระหว่างชุมชน ผลิตสื่อและวิทยุชุมชน
- ปี 2550-2556 จัดทำโครงการ Alternative Journalist ได้รับทุนสนับสนุนจาก OSF (Open Society Foundation)
- ปี 2551-2554 การจัดทำโครงการนักข่าวสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ลุ่มน้ำปิง-ฝาง จ.เชียงใหม่ได้รับทุนสนับสนุนจาก กองทุนสิ่งแวดล้อม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ระยะขยายตัว สร้างเครือข่ายผู้สื่อข่าว และนักสื่อสารทั้งในแนวดิ่งและแนวราบ
ปี 2556-2566
- ปี 2556-2565 ได้รับทุนสนับสนุนจาก สำนักงานกองทุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) Open Soceity Foundation (OSF) สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) และกองทุนสิ่งแวดล้อม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
- ปี 2556-2557 โครงการประชาธรรมทีวี และการพัฒนาสื่อพลเมือง ได้รับทุนสนับสนุนจาก usaid
- ปี 2562-2563 โครงการพัฒนากระบวนการสื่อสารเพื่อสิทธิพลเมืองของผู้สูงวัย ได้รับทุนสนับสนุนจากกองทุนสื่อสร้างสรรค์
- ปี 2563-2564 โครงการเยาวชนเท่าทันสื่อรับมือโรคอุบัติใหม่ในชุมชน ภายใต้โครงการ MIDL for Inclusive Cities 2020 ได้รับทุนจากสถาบันสื่อเด็กและเยาวชน
- ปี 2564-2566 โครงการสร้างนักสื่อสารสิ่งแวดล้อมเพื่อเฝ้าระวังและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน (เชียงใหม่) ได้รับทุนสนับสนุนจาก กองทุนสิ่งแวดล้อม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
จัดตั้งเป็นมูลนิธิสื่อประชาธรรม
ปี 2566 - ปัจจุบัน
- ปี 2566-2570 ได้รับทุนสนับสนุนจาก United States Agency for International Development (Usaid) และกองทุนสิ่งแวดล้อม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กองทุนสื่อสร้างสรรค์ สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน (สสย.)
- ปี 2566-2567 โครงการ Citizen Accountability for Local governance Media (CALM) ได้รับทุนจาก Internews
สื่อ สิ่งแวดล้อม ประชาทำ
77/1 หมู่ 5 ต.สุเทพ อ.เมืองจ.เชียงใหม่ 50200