ทบทวน พ.ร.บ.ป่าชุมชนให้ตอบโจทย์โลกร้อน เร่งรับรองสิทธิชุมชน
– ชัชวาลย์ ทองดีเลิศ ประธานสภาลมหายใจเชียงใหม่
คนกับป่าเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศเดียวกัน ไม่สามารถแยกออกจากกันได้ ป่าเป็นฐานสำคัญของการดำรงชีวิตของทุกชุมชน จึงจำเป็นต้องฟื้นฟูแนวคิดที่มองว่าป่าและชุมชนเป็นเรื่องเดียวกัน หลังจากที่แนวคิดการพัฒนาในอดีตทำให้มนุษย์ถูกแยกออกจากธรรมชาติ
ในบริบทของวิกฤตโลกร้อน การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากพลังงานฟอสซิล อุตสาหกรรม และปศุสัตว์ สะท้อนรูปแบบการพัฒนาที่มองทรัพยากรธรรมชาติเป็นเพียงวัตถุดิบทางเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการปล่อยคาร์บอน
ข้อเสนอเพื่อพัฒนาป่าชุมชน ได้แก่ การจัดทำฐานข้อมูลป่าชุมชนที่ครอบคลุมและเป็นระบบ พร้อมกติกาของแต่ละชุมชนในการดูแลป่า การสนับสนุนและพัฒนาศักยภาพของชุมชน การประเมินศักยภาพในการขยายพื้นที่ป่าชุมชน การเพิ่มความถี่ของการรับรองป่าชุมชนในระดับจังหวัด และการทบทวนการบังคับใช้พ.ร.บ.ป่าชุมชนให้ตอบโจทย์การปฏิบัติจริงมากยิ่งขึ้น สิ่งสำคัญที่สุดของขบวนการป่าชุมชนคือการฟื้นฟูจิตวิญญาณของการอยู่ร่วมกับป่า ซึ่งเป็นรากฐานที่มั่นคงและไม่อาจถูกครอบงำด้วยทุนหรืออำนาจ วิถีชุมชนคือแนวทางที่ยั่งยืน ช่วยฟื้นฟูธรรมชาติและอยู่รอดในวิกฤตโลกรวน
การรณรงค์ของสภาลมหายใจเชียงใหม่ภายใต้แนวคิด Liveable Chiang Mai เข้าใจ อยู่ร่วม ช่วยกัน มุ่งทำให้องค์ความรู้จิตวิญญาณและคุณค่าที่มีเป็นองค์ความรู้สาธารณะ แก้ปัญหาการโทษชุมชนว่าเผาป่าด้วยความไม่เข้าใจ ทางออกที่เราเสนอคือ การสนับสนุนชุมชนผู้ปกป้องป่าด้วยกองทุนจัดการไฟ ซึ่งเป็นกองทุนป่าชุมชนที่แก้ปัญหาฝุ่นไฟได้เป็นจริงและชัดเจน
เวทีป่าไม้สังคม ชุมชนดูแลป่า สังคมร่วมดูแล “คุณ” สมัชชาป่าชุมชนครั้งที่ 6 เมื่อวันที่ 24-25 กรกฎาคม 2569 ณ ห้องประชุมสนามกีฬาสมโภชเชียงใหม่ 700 ปี