เชียงใหม่ – เครือข่ายคนพิการภาคเหนือออกแถลงการณ์และประกาศเจตนารมณ์ร่วมกัน เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2569 คัดค้านร่างพระราชบัญญัติกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ซึ่งเสนอยกเลิกเงินบำรุงร้อยละ 2 จากภาษีสรรพสามิตสุราและยาสูบ และให้ สสส. ไปขอรับงบประมาณรายปีจากรัฐบาลแทน โดยเห็นว่าจะกระทบงานพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการในระดับชุมชนโดยตรง
องค์กรคนพิการ ศูนย์บริการคนพิการ และภาคีเครือข่ายจาก 6 จังหวัดภาคเหนือ ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง พะเยา ลำพูน และแม่ฮ่องสอน ร่วมประกาศจุดยืนที่ห้องประชุมโรงแรมฮอลิเดย์การ์เด้น อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
ร่างกฎหมายดังกล่าวเสนอโดยนายอนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย และคณะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรค ปัจจุบันสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรเปิดรับฟังความคิดเห็นตามมาตรา 77 ของรัฐธรรมนูญ ระหว่างวันที่ 30 กันยายน ถึง 14 ตุลาคม 2569 เงินบำรุงร้อยละ 2 ที่จะถูกยกเลิกเป็นภาษีวัตถุประสงค์เฉพาะ (Earmarked) และเป็นแหล่งรายได้หลักของ สสส. มาตั้งแต่ปี 254
เครือข่ายระบุว่าที่ผ่านมาได้รับการสนับสนุนจาก สสส. อย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาศูนย์บริการคนพิการระดับตำบลและกลไกคณะทำงานในพื้นที่ ซึ่งเป็นงานระดับชุมชนที่งบประมาณตามระบบราชการปกติเข้าไม่ถึง หรือเข้าถึงได้ไม่ต่อเนื่อง
แถลงการณ์ชี้ว่า การดูแลคนพิการและกลุ่มเปราะบางเกี่ยวพันกับหลายกระทรวง แม้หน่วยงานด้านสวัสดิการสังคมจะปรับโครงสร้างหลายครั้ง ตั้งแต่กรมประชาสงเคราะห์ มาเป็นกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการในปัจจุบัน แต่งานที่ต้องเชื่อมข้ามหน่วยงานและลงลึกถึงระดับครัวเรือนยังเป็นช่องว่างสำคัญ ซึ่ง สสส. ทำหน้าที่เติมเต็มด้วยการสนับสนุนภาคประชาชน
ผลกระทบ 4 ข้อที่เครือข่ายห่วงกังวล
- ขาดความต่อเนื่อง – การขอรับงบประมาณรายปีทำให้วงเงินไม่แน่นอน ต้องแข่งขันกับรายจ่ายอื่นของรัฐ ขณะที่งานพัฒนาศักยภาพคนพิการต้องทำในระยะยาว
- ความเป็นอิสระลดลง – เปิดช่องให้เกิดการแทรกแซงทางการเมือง และลดพื้นที่ให้ภาคประชาชนร่วมกำหนดประเด็นการทำงาน
- ขัดหลักผู้ก่อภาระทางสุขภาพต้องร่วมรับผิดชอบ – การยกเลิกโดยไม่มีหลักประกันว่าเงินจะคืนสู่รัฐ อาจเป็นประโยชน์แก่ผู้ประกอบการมากกว่าประชาชน
- งานภาคประชาชนถูกตัดตอน – ศูนย์บริการคนพิการและคณะทำงานระดับตำบลเสี่ยงหยุดชะงัก ผลกระทบตกกับคนพิการและครอบครัวโดยตรง
ข้อเรียกร้อง
- ให้หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย คณะผู้เสนอกฎหมาย และสภาผู้แทนราษฎร ทบทวนและถอนร่างฉบับนี้ และคงเงินบำรุงร้อยละ 2 ไว้ตามกฎหมายเดิม
- หากเห็นว่าการบริหารงานของ สสส. ควรปรับปรุง ให้เพิ่มความโปร่งใสและกลไกตรวจสอบ โดยไม่เปลี่ยนแหล่งที่มาของเงินกองทุน
- ให้การรับฟังความคิดเห็นต่อกฎหมายที่กระทบกลุ่มเปราะบางเปิดให้คนพิการทุกประเภทเข้าถึงได้จริง เช่น มีล่ามภาษามือ เอกสารอักษรเบรลล์ และเอกสารฉบับอ่านง่าย
ภาพ: ประกาศเจตนารมณ์ เครือข่ายคนพิการ 20 องค์กร ร่วมปกป้องกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพเพื่อคุณภาพชีวิตคนพิการและกลุ่มเปราะบาง
ภาพ: แถลงการณ์เครือข่ายคนพิการภาคเหนือเรื่อง คัดค้านร่างพระราชบัญญัติกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….กรณียกเลิกเงินบำรุงกองทุนร้อยละ 2 จากภาษีสุราและยาสูบ