ประชาธรรมชวนนักข่าวพลเมืองและสื่อท้องถิ่นมาลุกขึ้นเล่าเรื่องของเราเองผ่านเสียงกับโครงการ “เล่าเรื่องท้องถิ่นผ่านพอดแคสต์ สู่การพัฒนาแบบมืออาชีพ”
ในยุคดิจิทัลที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ระบบนิเวศของสื่อได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมีนัยสำคัญ จากเดิมที่สื่อกระแสหลักมีบทบาทหลักในการนำเสนอข่าวสาร สู่ยุคที่ประชาชนสามารถเป็นทั้งผู้รับและผู้ผลิตสื่อได้ด้วยตนเอง การเติบโตของแพลตฟอร์มดิจิทัลโดยเฉพาะพอดแคสต์ (Podcast) กำลังเติบโตอย่างก้าวกระโดด ในระดับโลก ตลาดพอดแคสต์ทั่วโลกในปี ค.ศ. 2025 คาดว่าจะมีมูลค่าประมาณ 39.63 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ จำนวนผู้ฟังพอดแคสต์ทั่วโลกในปี ค.ศ. 2025 คาดว่าจะอยู่ระหว่าง 500 ถึง 600 ล้านคน และอัตราการเติบโตของตลาดคาดว่าจะสูงถึง 27.0% ต่อปี จากปี ค.ศ. 2025 – 2030 ส่วนด้านจำนวนผู้ผลิตพอดแคสต์ทั่วโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะแค่ในปี ค.ศ. 2023 มีรายการพอดแคสต์มากกว่า 5 ล้านรายการ และตอน (episodes) มากกว่า 70 ล้านตอน
สำหรับประเทศไทย ตัวเลขล่าสุดจากแพลตฟอร์มสปอติฟาย (Spotify) ในเดือนสิงหาคม 2567 พบว่าในช่วง 5 ปีก่อนหน้านั้น จำนวนการผลิตรายการพอดแคสต์ในประเทศไทยเติบโตขึ้นถึงร้อยละ 81 สะท้อนให้เห็นถึงความสนใจอย่างมากจากทั้งผู้ผลิตคอนเทนต์และผู้ฟัง นอกจากนี้ วิดีโอพอดแคสต์ได้กลายเป็นรูปแบบที่ได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว โดยมีอัตราการเติบโตสูงถึงร้อยละ 450 ในช่วงปี 2565-2567 แม้ว่าประเทศไทยจะอยู่ในอันดับที่ 7 ของโลกในแง่เวลาที่ใช้ฟังพอดแคสต์ (เฉลี่ย 1 ชั่วโมง 1 นาทีต่อวัน) แต่มีเพียงร้อยละ 22 ของคนไทยที่ฟังพอดแคสต์เป็นประจำทุกสัปดาห์ ซึ่งบ่งชี้ถึงโอกาสในการขยายตลาดและพัฒนากลุ่มผู้ฟังอีกมาก โดยเฉพาะสำหรับเนื้อหาท้องถิ่นที่มีคุณภาพในพื้นที่เฉพาะ (Niche) เช่น การรายงานข่าวโดยพลเมือง
ประชาธรรมเห็นว่าสื่อท้องถิ่น และนักข่าวพลเมือง รวมถึงภาคประชาสังคมในภาคเหนือโดยส่วนใหญ่ยังคงมุ่งเน้นการรายงานข่าวในรูปแบบการเขียน การทำวิดีโอคอนเทนต์ แม้จะมีบางส่วนที่ริเริ่มการผลิตรายการพอดแคสต์บ้างแล้ว แต่ยังต้องการองค์ความรู้ และการเสริมศักยภาพทั้งทักษะ และประสบการณ์การผลิตพอดแคสต์อยู่มาก เพื่อให้เป็นประโยชน์แก่นักข่าวพลเมือง สื่อท้องถิ่นในภาคเหนือ เราจึงริเริ่มดำเนินโครงการดังกล่าวโดยได้รับทุนสนับสนุนจาก กองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมเพื่อประโยชน์สาธารณะ (กทปส.) เพื่อเป็นการพัฒนาทักษะดิจิทัล (Digital Skills) ให้กับสื่อและนักข่าวพลเมืองในพื้นที่ภาคเหนือให้มีทักษะในการผลิตพอดแคสต์ที่มีคุณภาพและสามารถเล่าเรื่องท้องถิ่นได้อย่างน่าสนใจ การรู้เท่าทันข้อมูล (Data Literacy) และเป็นการพัฒนาเครือข่ายนักข่าวและสื่อพลเมืองในพื้นที่ภาคเหนือที่จะร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และร่วมพัฒนารายการคุณภาพป้อนเข้าสู่ระบบดิจิทัลในอนาคต
โดยผู้เข้าร่วมโครงการจะได้รับการอบรม 2 ครั้ง ครั้งแรกเป็นการอบรมพัฒนาเทคนิคทักษะการเล่าเรื่องพอดแคสต์พื้นฐานการสื่อสารด้วยเสียง การทำสคริปต์ จนถึงการพัฒนารายการคุณภาพที่เหมาะกับตนเอง และการได้เรียนรู้เครื่องมือในการใช้ Data Literacy ในการสื่อสาร ครั้งที่ 2 จะเป็นการเรียนรู้ประสบการณ์จากสื่อพอดแคสต์มืออาชีพ ที่จะมาแชร์ประสบการณ์การทำพอดแคสต์ที่สามารถหารายได้ และพัฒนาตนเองในระยะยาว
นอกจากนี้ทางโครงการยังให้ผู้เข้าร่วมโครงการนำเสนอรายการที่อยากผลิต และมีงบประมาณสนับสนุนในการผลิตในครั้งนี้ด้วย โดยมีทุนสนับสนุนจำนวน 15 ทุน ทุนละ 15,000 บาท พร้อมคำแนะนำจากทีมพี่เลี้ยงตลอดระยะเวลาของการผลิต โดยจะถือเป็นจุดเริ่มต้นของนักข่าวพลเมือง สื่อท้องถิ่น และผู้สนใจในการผลิตพอดแคสต์ และสุดท้ายจะมีสรุปเวที เรียนรู้ร่วมกันพร้อมข้อแนะนำเสนอแนะในการพัฒนาระยะยาว
ขอแค่มีคุณสมบัติตามนี้
– อายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป
– เรียนหรืออาศัยอยู่ในพื้นที่ 17 จังหวัดภาคเหนือ
– มีความมุ่งมั่นตั้งใจ พร้อมเรียนรู้เรื่องใหม่ๆ
– เป็นนักข่าวพลเมือง/สื่อท้องถิ่นที่มีความสนใจผลิตพอดแคสต์ ในประเด็นท้องถิ่นโดยเฉพาะพื้นที่ภาคเหนือ
– มีความรับผิดชอบ และต้องเข้าร่วมอบรมทั้ง 2 ครั้ง
– สามารถเข้าร่วมอบรมได้ตลอดทั้งโครงการ (พฤศจิกายน 2569 – พฤษภาคม 2570)
เปิดรับสมัครตั้งแต่วันนี้ – 20 ตุลาคม 2569
ประกาศผล: 26 ตุลาคม 2569
เนื้อหาอบรม
1. ความเป็นมาและหลักการพื้นฐานของสื่อเสียง
2. เทคนิคการเล่าเรื่องด้วยสื่อเสียงยุคใหม่
3. การผลิตและการตัดต่อพอดแคสต์ด้วยเครื่องมือดิจิทัล
4. การรู้เท่าทันข้อมูล (Data Literacy)
5. แนวทางการเผยแพร่ การสร้างกลุ่มผู้ฟังเป้าหมาย ความยั่งยืนและการหารายได้
อบรมครั้งที่ 1: 6-8 พฤศจิกายน 2569 จังหวัดเชียงใหม่
อบรมครั้งที่ 2: 11-13 ธันวาคม 2569 จังหวัดเชียงใหม่
สมัครได้ที่ https://docs.google.com/…/1FAIpQLSfwj9sc…/viewform
ติดต่อสอบถามได้ทาง inbox หรือโทร 0947312821 หรือ 0815685670
**อบรมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย ครอบคลุมที่พักหรือค่าเดินทาง
จัดโดย มูลนิธิสื่อประชาธรรม
สนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมเพื่อประโยชน์สาธารณะ (กทปส.)