ไฟป่าหมอกควัน การทำแนวกันไฟของชุมชนบ่อแก้ว
ท่ามกลางคำกล่าวหาที่ว่า “คนดอยเผาป่า” หรือเป็นต้นตอของฝุ่นควัน PM2.5 คนรุ่นใหม่ในชุมชนบ่อแก้ว อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ เลือกจะเล่าเรื่องด้วยวิธีเรียบง่าย ผ่านมุมมองของคนในที่อยู่ใกล้ป่าจริง ๆ เพื่อพาเราไปเห็นสิ่งที่มักไม่ค่อยถูกนำเสนอผ่านสื่อ นั่นคือสิ่งที่ชุมชนลงมือทำมาตลอด ทั้งการทำแนวกันไฟเพื่อป้องกันไฟป่า การดูแลและอนุรักษ์ผืนป่า การทำสีย้อมผ้าจากธรรมชาติ ไปจนถึงการท่องเที่ยวชุมชนที่เน้นการเรียนรู้และเข้าใจธรรมชาติโดยไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม
ในตอนนี้ เราชวนไปดูใกล้ ๆ ว่าการทำแนวกันไฟของชุมชนบ่อแก้วเป็นอย่างไร เพราะเบื้องหลังภาพ “ผู้ก่อปัญหา” ที่หลายคนเคยเชื่อ อาจมีคนกลุ่มหนึ่งที่กำลังทำหน้าที่ปกป้องป่าอยู่เงียบ ๆ มาตลอด แล้วถ้าเราฟังเสียงของพวกเขา เรื่องไฟป่าและฝุ่นควันอาจเริ่มคุยกันได้อย่างเป็นธรรมมากขึ้น
นักสืบสายน้ำ – เมื่อคนรุ่นใหม่ชุมชนบ่อแก้วอ่านสุขภาพป่าผ่านสายน้ำ
ในตอนนี้ เราชวนไปสวมบทบาท “นักสืบสายน้ำ” ไปกับน้อง ๆ เพื่อดูว่าลำธารและสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ในน้ำกำลังบอกอะไรกับเราเกี่ยวกับความสมบูรณ์ของผืนป่า เพราะป่าที่ดีไม่ได้วัดกันแค่ตอนที่ไม่มีควัน แต่ดูได้จากสายน้ำที่ยังใส สะอาด และเต็มไปด้วยชีวิต และเมื่อเราได้ฟังเสียงของคนที่เฝ้าดูแลทรัพยากรเหล่านี้มาตลอด
ผ้าย้อมสีธรรมชาติ: เมื่อสีสันบนผืนผ้าเริ่มต้นจากป่าที่ยังสมบูรณ์
ในตอนนี้ เราชวนไปดูเรื่องราวของ “ผ้าย้อมสีธรรมชาติ” ที่ทุกเฉดสีล้วนมีจุดเริ่มต้นจากใบไม้ เปลือกไม้ และพืชพรรณในผืนป่ารอบชุมชน เพราะเมื่อสีสันบนผืนผ้าผูกอยู่กับความสมบูรณ์ของธรรมชาติ การดูแลรักษาป่าจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นเงื่อนไขที่ทำให้ภูมิปัญญาและวิถีชีวิตนี้ดำรงอยู่ได้ และเมื่อเราได้ฟังเสียงของคนที่ใช้ชีวิตเคียงข้างป่ามาตลอด ภาพของ “ผู้ทำลาย” ที่หลายคนเคยเชื่อ ก็อาจค่อย ๆ เปลี่ยนไป
ลั่วฉีมี: การท่องเที่ยวชุมชนที่ชวนเรียนรู้และเข้าใจป่า
ในตอนนี้ เราชวนไปรู้จัก “ลั่วฉีมี” การท่องเที่ยวชุมชนที่ไม่ได้ขายแค่ความสวยงาม แต่ชวนผู้มาเยือนเรียนรู้และเข้าใจธรรมชาติไปพร้อมกับคนในพื้นที่ เพราะเมื่อการท่องเที่ยววางอยู่บนการเคารพและรักษาสิ่งแวดล้อม ป่าและชุมชนก็เติบโตไปด้วยกันได้ และเมื่อเราได้สัมผัสวิถีของคนที่ใช้ชีวิตเคียงข้างป่ามาตลอด ภาพของ “ผู้ทำลาย” ที่หลายคนเคยเชื่อ ก็อาจค่อย ๆ เปลี่ยนไป
เส้นใยกับธรรมชาติ: เมื่อผืนผ้าเริ่มต้นจากสิ่งที่ธรรมชาติมอบให้
นตอนนี้ เราชวนไปรู้จัก “เส้นใยกับธรรมชาติ” ต้นทางของผืนผ้าที่เริ่มต้นจากพืชพรรณรอบตัว ก่อนจะถูกปั่น ทอ และกลายเป็นผ้าผืนหนึ่ง เพราะกว่าจะได้เส้นใยสักเส้น ล้วนต้องอาศัยดิน น้ำ และป่าที่ยังสมบูรณ์ การดูแลธรรมชาติจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นรากฐานที่ทำให้ภูมิปัญญาและวิถีชีวิตนี้ยังส่งต่อกันได้ และเมื่อเราได้ฟังเสียงของคนที่ใช้ชีวิตเคียงข้างป่ามาตลอด ภาพของ “ผู้ทำลาย” ที่หลายคนเคยเชื่อ ก็อาจค่อย ๆ เปลี่ยนไป
เนื้อหาที่เผยแพร่นี้ได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิสื่อประชาธรรม และ IMS ภายใต้โครงการ Amplifying Indigenous Activists Voices and Countering Climate Disinformation